Skip to main content

Bir Soykırım Hikayesi


Ermeni'ydi. Bir bahar günü abisiyle dere kenarında oynamak için ayrıldığı evine döndüklerinde bütün aileleri katledilmişti. Varlıklı bir hanenin mutlu çocukları olarak gitmiş, her şeylerini yitirmiş iki yetim olarak dönmüşlerdi. Zorlu bir yolculuğun ardından vardıkları Suriye sınırında takatleri tükenmiş ve son bir ümitle bir Müslüman aileye sığınmışlardı. Hemen isimleri ve dinleri değiştirildi. Ermenilik'ten "kılıç artığı" olmaya "terfi" etmişlerdi.

Ömrünün sonlarına geldiğinde artık bambaşka bir hayati vardi. Bir Müslümanla evlenmiş; çocukları, torunları olmuştu. Anadolu'ya zoraki gelin olarak dağılan birçok emsali gibi hikayesini yerin yedi kat dibine gömmüş, ağıtlarını bile gizli yakmıştı.  Gel gelelim insan yaşlandıkça çocuklaşır derler. İçinde hala dere kenarında oynamaya gitmek isteyen bir kız çocuğu vardı. Günler, haftalar geçtikçe bu hayali zapt etmek daha da zorlaşıyordu. Köyünü ziyaret etmek istiyordu.

Gelin gittiği ailede adeta hikayesini unutturmak istercesine milliyetçi-mukaddesatçı çocuklar yetiştirmişti. İçlerinde hikayesine en aşina olan buyuk oğluydu. Oğlunun tanıklığı çok derin ve can yakıcıydı. Daha aklı ermeyen bir çocukken annesinin zaman zaman birkaç genç kadınla bir köşeye çekilip anlamadığı bir dilde sessizce ağlaşmalarına defalarca şahit olmuştu. Anadolu'da yıllardır gizlice yakılan Ermenice ağıtların az bulunan bir şahidiydi. Annesinin gittikçe dalgınlaşan bakışlarını da en iyi o anlardı.

"Bir derdin mi var anne?" diye sordu bir gün. Hiç pazarlıksız bir şekilde "Oğlum biliyorsun ben Ermeniyim" diye cevapladı. "Evet anacığım biliyorum" dedi. "Ahir ömrümde köyümü görmek istiyorum, beni oraya götürür musun?" diye sordu oğluna. 80 yıldır ağlayan bu çilekeş Anadolu kadınını güldürmek için ilk kez eline bir fırsat geçtiğini gören oğlu "Tabi ki!' diye cevap verdi. 

Uzun uzun konuştular.  Köyünü ve baba ocağını oğluna etraflıca tarif etti; "dere şuradaydı...yamaçta kilise vardi...evimiz şöyleydi...bahçesi böyleydi...". Zaten işi gereği sıkça seyahat eden oğlu kimsenin ruhu duymadan aylar sürecek bir araştırmaya girişti. Zahmetliydi; çünkü haritadan silinmiş bir Ermeni köyünü arıyordu, elindeki tek bilgi ihtiyar bir kadının çocukluk anılarıydı ve, tabi ki huzurunu tehlikeye atmadan kimseden yardim isteyemezdi!

Müjdeli haber gecikmedi. Oğlu köyünü bulmuştu ve adeta dünyaları ona hediye etmişti. Konuyu kimseye açmadan bir vesile bulup en yakın zamanda ziyaret edeceklerdi. Sevincini tarif etmek imkansızdı. Ama alışkanlık bu ya, tıpkı ağıtları gibi mutluluk gözyaşlarını da sadece kuytularla paylaştı. 

Talihi biraz tebessüm etmişti ama gülmedi. Yolculuğa birkaç gün kala ruhunu teslim etti. Bir yetim yürek hakkını alamadan bu dünyadan göçerken uzakta bir köyde bir kız çocuğu silueti dere kenarında oynamaya koşuyordu.

Comments

Popular posts from this blog

Religion and National Identity in Iraqi Kurdistan

The Kurdistan Region of Iraq emerged as a de facto state in the aftermath of the First Gulf War. The main incidents that led to the end of Baath rule in Iraqi Kurdistan were the 1991 popular uprising against Saddam Hussein’s regime and the ensuing enforcement of “no fly zone” by the US and its allies. After a decade of weak autonomy marred with the blockade imposed by Saddam Hussein, humanitarian crisis, and internal rifts, the region was totally relieved from the pressures of the Baath regime in 2003. The years between 2003 and 2014 were marked with huge economic growth, political stability and growing international as well as popular support for Kurdistan.  The unsuccessful ISIL attempt to seize Erbil in 2014 triggered a downturn in economic prosperity. This was followed by deepening of disagreements on oil revenue sharing between Kurdistan Regional Government in Erbil and the Iraqi Federal Government in Baghdad. Tensions reached a peak with territorial disputes soon after ...

Turkey's Crisis: A Brief Background

Middle East dictators came to power after monarchs or colonial administrations. The social-political landscape was devoid of any mechanism to stop them. To the contrary, it provided a welcoming atmosphere for one man rule. Whereas in Turkey, Erdogan took charge of a functioning democracy -despite all its flaws- when he was elected in 2002. Turkey was already an EU candidate; with a diverse media, dynamic society and thriving business sector. How in the earth was that possible? The Ottoman legacy Turkish people have lost an empire and the trauma runs very deep.  The humiliating feeling of defeat dominates the average Turkish mindset. Erdogan’s neo-Ottoman, revivalist discourse aims exactly at this sense of loss and the longing for regaining the glory of the imperial Golden Age. In the cases of Germany and Japan, the shock of the defeat in a World war and losing imperial domain was rehabilitated through a shared effort by the winners abroad and a moderate leadership ...

Türkiye'nin Deli Gömleği

Türkiye siyaseti bir akvaryum olsaydı faşizm onun suyu, tarihteki birkaç istisna dışında partiler de balıkları olurdu. O istisnalar da ya ANAP ve AKP gibi suya alışıyorlar, ya da ÖDP ve HDP gibi değişmemekte direnip en sonunda nefessiz kalıyorlar. Devlet ılımlı olanı sevmiyor. Çünkü bu çoğulcu, sivil ve dolayısıyla bağımsız olmak demek. Görüşünüz ne olursa olsun, eğer o fikrin bağnaz ve kavgacı versiyonunu benimsiyorsanız o zaman da pek makbulsünüz. Devlet, Osmanlı'daki tımarlı arazi gibi o mahalleyi sadakatiniz karşısında sizin idarenize veriyor. Gerçek demokrasilerde bir tür "Nasıl, kim tarafından yönetilmek istersiniz?" sorusu olan seçimler, Türkiye'de "Faşizminizi nasıl alırdınız?" sorusu aslında. Örtülü bir tek parti düzeni. Ama hakkını yemeyelim, yine de bir nebze seçme hakkınız var çünkü Türkiye emsalsiz zenginlikte bir faşizm florası. Sakallısı, türlü türlü bıyıklısı, papyonlusu, öjelisi, başörtülüsü, poşulusu...hepsi mevcut! Görüntüyü biraz ...